मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना ही महाराष्ट्रातील पात्र महिलांना दरमहा Rs 1,500 थेट बँक खात्यात देणारी राज्य सरकारची योजना आहे. ही वेबसाइट एक स्वतंत्र माहिती मार्गदर्शक आहे, सरकारी वेबसाइट नाही; अर्ज, लॉगिन किंवा दुरुस्ती फक्त अधिकृत पोर्टलवर किंवा अंगणवाडीमार्फतच होते.
या पानावर योजनेची सध्याची स्थिती, पात्रता, कागदपत्रे, e-KYC, हप्ता थांबल्यास काय करावे आणि मदत कुठे मिळेल हे सोप्या मराठीत दिले आहे. आम्ही खात्री केलेला नवीनतम हप्ता कोणता, हे पानाच्या सर्वात वर असलेल्या स्टेटस पॅनेलमध्ये दिसते.
माझी लाडकी बहीण योजना: सध्याची स्थिती
- नवीन अर्ज बंद आहेत. महिला व बालविकास विभागाने (WCD) स्पष्ट केले आहे की कोणतीही नवीन वेबसाइट किंवा नवीन अर्ज प्रक्रिया सुरू केलेली नाही. "नवीन नोंदणी सुरू" अशा व्हायरल लिंक बनावट आहेत आणि त्या OTP किंवा पैसे मागू शकतात.
- e-KYC ची मुदत संपली आहे. "e-KYC पुन्हा सुरू" हा दावाही विभागाने खोटा ठरवला आहे.
- रक्कम अजूनही Rs 1,500 आहे. Rs 2,100 चा GR निघाल्याचा व्हायरल दावा सरकारने खोटा असल्याचे सांगितले आहे.
हप्त्यांच्या तारखा सतत बदलत असल्याने त्या आम्ही या मजकुरात लिहीत नाही; पानाच्या वरच्या स्टेटस पॅनेलमध्ये ताजी माहिती पाहा.
रक्कम आणि पैसे कसे मिळतात
पात्र महिलेला दरमहा Rs 1,500 मिळतात. हे पैसे DBT (Direct Benefit Transfer, म्हणजे सरकारकडून थेट बँक खात्यात जमा होणारी रक्कम) द्वारे आधारशी जोडलेल्या (Aadhaar seeded) बँक खात्यात येतात.
एखाद्या महिलेला दुसऱ्या सरकारी योजनेतून Rs 1,500 पेक्षा कमी रक्कम मिळत असेल, तर तिला फक्त फरकाची रक्कम मिळते. उदाहरणार्थ, नमो शेतकरी महासन्मान निधीतून Rs 1,000 मिळणाऱ्या सुमारे 7.7 लाख महिलांना लाडकी बहीण योजनेतून दरमहा Rs 500 मिळतात. पैसे आले का हे पाहण्यासाठी बँकेचा SMS, पासबुक, मोबाइल बँकिंग किंवा शाखेत चौकशी करा.
पात्रता: कोण अर्ज करू शकत होते
- महिला महाराष्ट्राची रहिवासी असावी.
- वय 21 ते 65 वर्षे. एका बातमीत 21 ते 60 असा उल्लेख आहे, पण बहुतेक सध्याचे स्रोत 65 सांगतात. तुमचे वय 60 ते 65 दरम्यान असल्यास अधिकृत पोर्टलवर किंवा अंगणवाडीत खात्री करा.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न Rs 2.5 लाखांपेक्षा जास्त नसावे.
- विवाहित, विधवा, घटस्फोटित, परित्यक्ता आणि निराधार महिला, तसेच कुटुंबातील एक अविवाहित महिला पात्र.
- एका कुटुंबातून जास्तीत जास्त एक विवाहित व एक अविवाहित महिला.
- महिलेच्या स्वतःच्या नावावर आधारशी जोडलेले, DBT सुरू असलेले बँक खाते.
इंग्रजीत सविस्तर नियम आमच्या eligibility पानावर आहेत.
कोण अपात्र ठरते
- कुटुंबातील कोणी आयकर (income tax) भरत असेल.
- कुटुंबातील कोणी केंद्र, राज्य किंवा स्थानिक स्वराज्य संस्था, PSU किंवा मंडळात नियमित/कायम कर्मचारी असेल, किंवा सरकारी पेन्शन घेत असेल. बाह्यस्रोत, कंत्राटी व स्वयंसेवी कर्मचारी (उत्पन्न Rs 2.5 लाखांपर्यंत) मात्र पात्र राहतात.
- महिलेला दुसऱ्या सरकारी योजनेतून आधीच दरमहा Rs 1,500 किंवा जास्त मिळत असतील.
- कुटुंबातील कोणी विद्यमान किंवा माजी खासदार/आमदार असेल.
- कुटुंबातील कोणी सरकारी महामंडळ, मंडळ किंवा उपक्रमाचा अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, संचालक किंवा सदस्य असेल.
- कुटुंबातील कोणाकडे चारचाकी वाहन असेल. ट्रॅक्टर यात धरला जात नाही.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड, आणि आधारशी जोडलेले बँक खाते.
- अधिवास प्रमाणपत्र (domicile). नसल्यास यापैकी कोणतेही एक: 15 वर्षांपूर्वीचे रेशन कार्ड, 15 वर्षांपूर्वीचे मतदार ओळखपत्र, शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा जन्म दाखला.
- परराज्यात जन्मलेली महिला जिचे लग्न महाराष्ट्रातील रहिवाशाशी झाले आहे, ती पतीचा जन्म दाखला, शाळा सोडल्याचा दाखला किंवा अधिवास प्रमाणपत्र वापरू शकते.
- उत्पन्नाचा दाखला फक्त पांढरे रेशन कार्ड असल्यास किंवा रेशन कार्ड नसल्यास लागतो. पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्डधारकांना तो लागत नाही.
- नवविवाहित महिला जिचे नाव अजून रेशन कार्डवर नाही, ती विवाह प्रमाणपत्र आणि पतीचे रेशन कार्ड वापरू शकते.
- बँक पासबुक, फोटो आणि हमीपत्र.
संपूर्ण यादी आमच्या documents पानावर आहे.
e-KYC म्हणजे काय आणि ते का महत्त्वाचे आहे
e-KYC म्हणजे आधारवर आधारित ओळख पडताळणी. अपात्र लाभार्थी वगळण्यासाठी आणि पारदर्शकतेसाठी ते सक्तीचे करण्यात आले. ते दरवर्षी करावे लागते, आणि आधार पडताळणी न झाल्यास लाभ थांबवला जातो. शेवटची मुदत संपली असून सध्या कोणतीही खिडकी सुरू नाही.
e-KYC साठी लागते: स्वतःचे आधार, त्याला जोडलेला चालू मोबाइल नंबर (OTP त्यावर येतो), आणि पती किंवा वडिलांचे आधार. त्यात दोन घोषणा होत्या: कुटुंबात कोणी नियमित सरकारी कर्मचारी किंवा पेन्शनधारक नाही, आणि कुटुंबातून फक्त एक विवाहित व एक अविवाहित महिला लाभ घेते. पती किंवा वडिलांचे आधार नसलेल्या विधवा किंवा घटस्फोटित महिलेने पतीचा मृत्यू दाखला किंवा न्यायालयाचा शिक्का असलेला घटस्फोटाचा आदेश जिल्हा महिला व बालविकास अधिकाऱ्यांकडे द्यावा. अधिक माहिती e-KYC पानावर.
हप्ता थांबला? ही कारणे तपासा
पडताळणी मोहिमेत सुमारे 92 लाख नावे वगळली गेली. मुख्य कारणे अशी:
| कारण | अंदाजे संख्या |
|---|---|
| e-KYC केले नाही | सुमारे 62 लाख |
| उत्पन्न Rs 2.5 लाखांपेक्षा जास्त | सुमारे 16 लाख |
| कुटुंबात सरकारी कर्मचारी | सुमारे 4.42 लाख |
| एका कुटुंबात दोनपेक्षा जास्त लाभार्थी | सुमारे 2.5 लाख |
| वय 65 पेक्षा जास्त | सुमारे 1.8 लाख |
इतर सामान्य अडचणी: आधारशी जुना मोबाइल नंबर जोडलेला असल्याने OTP न येणे; e-KYC मध्ये "घरातले कोणी सरकारी नोकरीत नाही ना?" या प्रश्नाचे चुकीचे उत्तर (24 लाखांहून अधिक महिला चुकीने अडकल्या, त्यापैकी सुमारे 20 लाख नंतर खऱ्या ठरल्या); आणि बँक खाते आधार/NPCI शी जोडलेले नसणे. एका बातमीनुसार दुरुस्ती पडताळल्यानंतर थकीत हप्ते एकत्र मिळतात. आधी मिळालेले पैसे परत घेतले जाणार नाहीत, असेही सांगण्यात आले आहे.
स्टेटस कसे तपासावे आणि अधिकृत पोर्टल
अधिकृत पोर्टल ladakibahin.maharashtra.gov.in आहे. अनेक जण ladki bahin yojana महाराष्ट्र gov in असे शोधतात; स्पेलिंग नीट तपासा, कारण सारख्या नावाच्या बनावट साइट असू शकतात. पूर्वी अर्ज केलेल्या महिला मोबाइल नंबर, पासवर्ड आणि captcha टाकून लॉगिन करून आधी केलेले अर्ज पाहू शकतात. पोर्टलवर निवड झालेल्या लाभार्थ्यांची यादीही असते. अंगणवाडी, वॉर्ड कार्यालय किंवा आपले सरकार सेवा केंद्रातही यादी पाहता येते. मेनूची नावे बदलू शकतात, म्हणून स्क्रीनवरील लेबल पाहून पुढे जा.
मदत आणि तक्रार कुठे करावी
- 181 या महिला हेल्पलाइनवर फोन करा. योजनेच्या तक्रारी, e-KYC अडचणी आणि थांबलेले हप्ते यासाठी हा अधिकृत नंबर आहे. इंटरनेटवरील इतर नंबरची खात्री झालेली नाही.
- अंगणवाडी सेविकेला भेटा.
- मूळ कागदपत्रांसह तहसील कार्यालय किंवा जिल्हा महिला व बालविकास अधिकाऱ्यांकडे जा.
- "Disapproved" स्थिती असल्यास जिल्हाधिकारी कार्यालय व वॉर्ड कार्यालयातील विशेष कक्षात चौकशी करा.
कोणालाही OTP सांगू नका आणि कोणत्याही एजंटला पैसे देऊ नका. अधिक माहिती helpline पानावर.
लेक लाडकी योजनेशी गोंधळ करू नका
लेक लाडकी योजना ही मुलींसाठी वेगळी योजना आहे. 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर जन्मलेल्या, पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्ड आणि Rs 1 लाखांपर्यंत उत्पन्न असलेल्या कुटुंबातील मुलीला पाच टप्प्यांत एकूण Rs 1,01,000 मिळतात: जन्मावेळी Rs 5,000, पहिलीत Rs 6,000, सहावीत Rs 7,000, अकरावीत Rs 8,000 आणि 18 वर्षे पूर्ण झाल्यावर Rs 75,000. एक किंवा दोन मुलींना लाभ मिळतो आणि कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्र आवश्यक आहे. ही रक्कम लाडकी बहीण योजनेच्या दरमहा Rs 1,500 पेक्षा वेगळी आहे. तपशील लेक लाडकी योजना पानावर पाहा.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न
माझी लाडकी बहीण योजनेसाठी आता अर्ज करता येतो का?
नाही. नवीन अर्ज बंद आहेत आणि विभागाने कोणतीही नवीन वेबसाइट किंवा प्रक्रिया सुरू केलेली नाही. "नोंदणी सुरू" अशा लिंक बनावट आहेत.
रक्कम Rs 2,100 झाली आहे का?
नाही. Rs 2,100 चा GR निघाल्याचा दावा सरकारने खोटा ठरवला आहे. रक्कम अजूनही दरमहा Rs 1,500 आहे.
वयोमर्यादा किती आहे?
बहुतेक स्रोतांनुसार 21 ते 65 वर्षे. एका जुन्या बातमीत 21 ते 60 असा उल्लेख आहे, त्यामुळे 60 ते 65 वयोगटातील महिलांनी अधिकृत पोर्टलवर किंवा अंगणवाडीत खात्री करावी.
e-KYC पुन्हा सुरू झाले आहे का?
नाही. शेवटची मुदत संपली आहे आणि "e-KYC पुन्हा सुरू" हा दावा विभागाने खोटा ठरवला आहे. e-KYC दरवर्षी करावे लागते, त्यामुळे आधारशी जोडलेला मोबाइल नंबर चालू ठेवा.
हेल्पलाइन नंबर कोणता?
181 हा अधिकृत महिला हेल्पलाइन नंबर आहे. इंटरनेटवरील इतर नंबरची खात्री झालेली नाही.
ट्रॅक्टर असल्यास अपात्र ठरते का?
नाही. चारचाकी वाहनाच्या नियमात ट्रॅक्टर धरला जात नाही.
आम्ही तपासलेले स्रोत
- साम टीव्ही: नवीन अर्ज प्रक्रिया नाही saamtv.esakal.com
- साम टीव्ही: Rs 2,100 दाव्याची पडताळणी saamtv.esakal.com
- पुढारी: e-KYC प्रक्रिया pudhari.news
- Cleartax: पात्रता आणि कागदपत्रे cleartax.in
- Business Today: 92 लाख नावे वगळली businesstoday.in
- Navbharat Live: हेल्पलाइन 181 navbharatlive.com
या मार्गदर्शकासाठी आम्ही हे स्रोत वाचले. नियम बदलू शकतात, म्हणून महत्त्वाची माहिती अधिकृत पोर्टल किंवा स्थानिक कार्यालयात नक्की तपासा.